تعریف
توکن پشتوانهدار دارایی (Asset Backed Token) نوعی توکن کریپتویی است که ارزش آن به داراییهای مشخصی گره خورده که بهعنوان ذخیره نگهداری میشوند. این ذخایر میتوانند شامل ارزهای فیات، کالاهایی مانند طلا، منافع در املاک و مستغلات، یا ابزارهای مالی سنتی مانند اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار باشند. این توکن طوری طراحی میشود که نمایانگر ادعای مالکیت نسبی یا نوعی در معرض قرار گرفتن نسبت به این داراییهای پشتوانه باشد و به این ترتیب، برای آن یک مرجع ارزشی خارج از صرفاً سفتهبازی بازار کریپتو ایجاد میکند. ساختار آن در تضاد با طراحیهایی مانند «Algorithmic Stablecoin» است که بهجای ذخایر صریح، برای حفظ ارزش به قواعد پروتکل متکی هستند.
بهعنوان یک دستهبندی مفهومی، توکنهای پشتوانهدار دارایی در نقطه تلاقی نمایش مبتنی بر زنجیره بلوکی (blockchain) و مالکیت یا استحقاق داراییهای سنتی قرار میگیرند. این توکنها معمولاً به ترتیبات حقوقی، امانی (custodial) یا قراردادی متکی هستند تا اطمینان دهند هر توکن با مقدار یا سهم مشخصی از سبد داراییهای پشتوانه متناظر است. اعتبار این پشتوانه به میزان شفافیت در مدیریت ذخایر و میزان شفافیت در تعریف حقوق دارندگان توکن بستگی دارد. همین موضوع باعث میشود توکنهای پشتوانهدار دارایی به مفهومی کلیدی برای درک نمایش توکنیشده ارزش خارج از زنجیره (off-chain) در بازارهای کریپتو تبدیل شوند.
بستر و کاربرد
در دسته کلی داراییها، توکنهای پشتوانهدار دارایی بهعنوان یک چارچوب مفهومی برای توکنیسازی ارزشی به کار میروند که منشأ آن خارج از داراییهای بومی زنجیره بلوکی (blockchain) است. آنها راهی فراهم میکنند تا ویژگیهای داراییهای سنتی، مانند ثبات، بازده یا ادعاهای حقوقی، به قالب توکنی تبدیل شود که بتواند روی شبکههای عمومی یا مجوزدار گردش کند. طراحی این توکنها بر ایجاد رابطه یکبهیک یا مبتنی بر قواعد مشخص بین عرضه توکن و مقدار یا ارزش ذخایر زیرساختی تأکید دارد.
در بحث ابزارهای با ارزش نسبتاً پایدار، توکنهای پشتوانهدار دارایی اغلب در مقابل طراحیهایی مانند «Algorithmic Stablecoin» قرار میگیرند که ممکن است به ذخایر صریح متکی نباشند. این تمایز، تفاوت در پروفایل ریسک و حاکمیت را برجسته میکند؛ حتی زمانی که هر دو نوع توکن به دنبال رفتار قیمتی مشابه هستند. در نتیجه، اصطلاح «asset backed token» بیشتر بهعنوان یک برچسب مفهومی برای توکنهایی به کار میرود که ماهیت اقتصادی آنها بر داراییهای پشتوانه قابلشناسایی و تفکیکشده استوار است، نه صرفاً سازوکارهای الگوریتمی یا بدون وثیقه.