Sche ti suondas novas da crypto, has ti probablamein gia viu headlines sur d’ina blockchain (blockchain) che «forka», da novas coins che cumparan nunspetgadamain ni da bursas che fan pausa cun deposits. Per biars utilisaders para ei sco sch’ils reglas midian sur notg ed ei ei buca cler sch lur coins existents ein segirs. En quest guide vegns ti ad emprender tgei ch’in fork da blockchain (blockchain) ei en realitad e co ch’el ha da far cun l’historia communabla, sin la quala tuts nodes ein d’accord. Nus vegnin a splicar la differenza denter soft forks e hard forks, daco ch’els capitan e tgei effect tipic ch’els han sin saldos, wallets e trading. Alla fin vegns ti a saver cura che ti pos per gronda part ignorar in fork, cura che ti duessas esser fetg attents e tgei pass semplis che t’audan a restar segir ed evitar stress nunnecessari duront tals eveniments.
Resumau spert: Forks cun in sguard
Resumau
- In fork capita cura che certs nodes suondan in set da reglas e auters in auter set, aschia che duas versiuns concurrentas dalla chain vegnan creadas.
- In soft fork fa las reglas pli severas, mo resta cumpatibel, aschia che vegls nodes acceptan aunc adina ils novs blocks e la chain sa divida normalmein buca permanentamein.
- In hard fork mida las reglas en ina fuorma buc cumpatibla, aschia che la rait sa po divider permanentamein en duas chains e duas coins.
- Utilisaders ston mo dar raramein agid activ duront soft forks, ultra da tener lur wallets actualisadas e suandar communicaziuns dal project.
- Duront hard forks duessan utilisaders controllar tgei chain che lur bursa e lur wallets sustegnan e sch’els vegnan a creditar novas coins.
- Forks mainan savens a cuoz curt a confusiun e volatilitat, mo san era purtar impurtants upgrades ni novas direcziuns da projects.
Concept central: Tgei ei in fork en ina blockchain (blockchain)?

- Latentia ni retard sin la rait fan che dus miners ni validators produceschan blocks valids quasi el medem mument, aschia che duas branschas concurrentas vegnan creadas per cuort temps.
- Planisadas protocol upgrades introdusan novas funcziuns ni meglieraziuns da prestaziun che pretendan midadas dallas reglas che nodes suondan.
- Fixaziuns da bugs ni patches da segirezza fan pli sever cheu ch’ei vala sco transacziun ni block valid per proteger la rait cunter problems enconuschents.
- Disacords en la communitad davart taxas, grondezia da blocks ni politica monetara mainan a gruppas differentas che sustegnan sets da reglas differents.
- Reacziuns d’emergenza sin hacks ni exploits critics san activar forks che emprovan da revocar ni isolar transacziuns maliziusas.
- Projects experimentals fan mintgaton in fork dad ina chain existenta per testar novs models economics ni systems da governance senza haver da entscheiver da nulla.
Co che forks capitan en realitad sin nivel da rait

- Sviluppaders ni commembers dalla communitad proponan ina midada da reglas, sco ina nova funcziun, fixaziun da bugs ni adattaziun da politica, ed ein discussiun publicamein.
- Suenter ch’ins ei d’accord, publitgeschan els software da node actualisau che cuntegn las novas consensus rules e savens in block height ni in temps d’activaziun.
- Operators da nodes, miners e validators decidan sche ch’els installeschan il nov software, aschia che result’an ina maschaida da nodes actualisai e buca actualisai sin la rait.
- Cura che il punct d’activaziun ei cuntanschis, entscheivan nodes actualisai a far valair las novas reglas, entant che vegls nodes cuntinueschan cun las reglas precedentas.
- Sche blocks vegnan creats che correspundan a las novas reglas, mo cuntrafein las veglias, vegnan las duas gruppas da nodes buca pli d’accord ed entscheivan a suandar differentas chains.
- Cun il temps reconvergescha la rait ni sin ina chain, sco tier biars soft forks, ni resta dividida en duas chains persistentas, sco tier hard forks cun bia disacord.
Soft forks: midadas da reglas cumpatiblas enavos
- Soft forks restrenschan per ordinari tgei ch’ei lubiu, per exempel cun far pli severas reglas da script ni limitar cuntegns da blocks, aschia che tuts novs blocks paran aunc valids per vegls nodes.
- Perquei che vegls nodes acceptan blocks da miners actualisai, sa divida la chain normalmein buca en duas versiuns da liunga durada.
- Il SegWit upgrade da Bitcoin el 2017 ei staus in soft fork che ha midau co ch’ils signaturs vegnan memorisadas, ha meglierau la capacitad e schliau transaction malleability, tut quei cun mantegnair la cumpatibilitad cun vegls nodes.
- La gronda part dils utilisaders han sentiu SegWit simplamein sco transacziuns pli spertas e pli bunmarchadas, suenter che lur wallets e bursas han adoptau il nov format, senza haver da pretender novas coins.
- Soft forks vegnan savens duvrai per meglieraziuns pass per pass, nua che la communitad ei per gronda part d’accord cun la direcziun e vul evitar ina separaziun disruptiva.

Pro Tip:Soft forks creeschan raramein «free coins» ni fuorzan tei da tscherner ina vart. Tant ditg che tes meds ein en ina wallet segira e bein mantegnida, ei ei per ordinari avunda d’actualisar il software e suandar communicaziuns uffizialas dil project.
Hard forks: separaziuns buc cumpatiblas e novas chains
- In hard fork cun bia disacord sa crear duas chains persistentas, mintgina cun sia atgna communitad, roadmap da svilup e branding.
- El block dil fork vegnan saldos savens duplicai, aschia che possessurs san haver coins sin omisdus chains, sch lur wallets e bursas sustegnan quellas.
- Projects rebrandeschan tipicamein ina ni omisdus chains cun numers e tickers differents per las distinguer sin marcau e sin bursas.
- Bursas san far pausa cun deposits e retratgas duront il fork e pli tard decider tgei chain ch’ellas vulan listar, ni listar omisdus cun tickers separai.
- Providers da wallets ston tscherner tgei chain ch’els sustegnan sco standard e ston magari agiuntar utensils specials per dar access als utilisaders a coins sin l’autra chain.
- Novas, medias socialas e volatilitat da pretschs entuorn l’eveniment san crear confusiun a cuoz curt ed era schanzas per profit sco era per scams.

Soft fork vs hard fork: differenzas principalas per utilisaders
Key facts
Highlights historics: forks enconuschents da blockchain (blockchain)
Forks ein buca raras «glitchs», mobein puncts da sviament centrals en l’historia da grondas blockchains (blockchain). Cura che communitads ston schliar disacords ni crisas, san ellas tscherner ina direcziun entras far in fork dalla chain. Certs forks, sco il SegWit upgrade da Bitcoin, megliereschan il sistem en silenzi senza drama. Auters, sco la separaziun denter Ethereum e Ethereum Classic, reflecteschan profundas differenzas filosoficas davart immutabilitad, governance e co reagir sin hacks.
Puncts centrals
- 2013–2016: Ils emprems soft forks da Bitcoin fan reglas pli severas pass per pass ed agiuntan funcziuns, quei che muossa ch’upgrades cumpatibels enavos ein pusseivels senza scumiar la chain.
- 2016: Suenter il DAO hack sin Ethereum ha liug in hard fork cun bia discussiun che revoca il hack sin la chain principala (ETH), entant che dissenters mantegnan la chain originala sco Ethereum Classic (ETC).
- 2017: La communitad da Bitcoin debatescha co scalar; ina via implementescha il SegWit soft fork, entant che ina autra gruppa lantscha in hard fork che vegn a Bitcoin Cash (BCH) cun blocks pli gronds.
- 2017–2018: Plirs hard forks da Bitcoin Cash han liug, inclusiv la separaziun en BCH e BSV, quei che illustrescha co disacords repetids san fragmentar ina communitad e sia liquiditad.
- 2021: Il Taproot soft fork da Bitcoin vegn activaus, meglierond la protecziun da sfera privata e las pusseivladads da scripting cun ina vasta cunvegna e minima disturbaziun per utilisaders.
- Cuntinuadamein: Biars projects pli pintgs duvreschan hard forks planisai sco puncts d’upgrade fixai, cun coordinar l’entira communitad per ir ad ina nova versiuns senza schar anavos ina chain concurrenta.
Case study / historia

Daco che forks ein impurtants: intents e resultats en il mund real
Vist ordadora san forks parer sco drama pur, mo els ein era mieds ferms per furmar il futur d’ina blockchain (blockchain). En systems open-source po mintgin copiar code ni proponer novas reglas, ed entras forks vegnan quellas ideas testadas en il mund real. Sviluppaders duvreschan forks per furnir upgrades, schliar bugs ni reagir sin emergenzas. Communitads els duvreschan per exprimer differentas vischiuns davart taxas, sfera privata ni politica monetara. Investurs ed utilisaders sentan l’effect sut fuorma da novas funcziuns, incitaziuns midadas ni entiras novas coins che concurrenzeschan per attenziun.
Use cases
- Implementar scaling upgrades che midan co che datas vegnan memorisadas ni verifitgadas, aschia che dapli transacziuns per block ni taxas pli bassas ein pusseivlas.
- Agiuntar novas funcziuns sco meglierau scripting, pusseivladads da smart contract ni meglieraziuns da sfera privata che pretendan midadas da consensus rules.
- Reagir sin hacks ni bugs critics cun decider sche revocar transacziuns specificas ni schar la chain intacta, quei che sa manar a communitads separadas.
- Schliar dispitas da governance sur grondezia da blocks, marcau da taxas ni politica monetara cun permetter a differentas fracziuns da suandar lur reglas preferidas sin chains separadas.
- Adattar il cumportament dil protocol per vegnir pli bein en lingia cun regulatory expectations ni pretensiuns da compliance, sco blacklisting da certas adressas ni far pli severas reglas da KYC sper il protocol.
- Lantschar models economics experimentals, sco differentas uraris d’inflaziun, premis da staking ni systems da treasury, senza abandonar cumpleinamein la basa d’utilisaders existenta.
- Planisar hard forks previsibels e buca cuntravers per puncts d’upgrade, aschia che l’entira communitad sa coordinar sin midadas da versiuns grondas.
Guide pratic: tgei duessas ti far cura ch’in fork vegn?
- Leger las communicaziuns uffizialas dil project ed in pèr explainers neutrals per capir sche il fork ei soft ni hard e tgei finamiras ch’el ha.
- Controllar sin tias bursas e wallets principalas tgei communicaziuns che ellas fan davart la chain che vegn sustegnida e sch’ellas planiseschan da creditar coins dal fork.
- Attenziun cun scams che pretendan da basegnar tia seed phrase ni private key per «pretender» coins dal fork; duvra mo utensils recumandai da providers da wallets reputai.

Riscs e temas da segirezza entuorn forks
Facters da risc principals
Forks creeschan periodas cuortas nua che las premissas usualas sur ina blockchain (blockchain) san rumper. Duas chains san partir la medema historia tochen in cert punct, utensils san buca sustener cumpleinamein omisdus, ed scammers san che utilisaders ein distratgs. Duront quellas fenastras san temas tecnics sco replay attacks ni reorganisaziuns da chain interagir cun sbagls umans, sco trametter coins sin chains buca sustenidas ni sa fidar da utensils da claim fals. Capir ils tips principals da risc t’auda a reconuscher cura che ti duessas calmar il tempo e controllar duas gadas tias acziuns.