คำจำกัดความ
รูปแบบกราฟแท่งเทียนคือรูปทรงที่เกิดซ้ำจากแท่งเทียนหนึ่งแท่งหรือหลายแท่งบนกราฟราคา ซึ่งเทรดเดอร์ใช้ตีความเป็นสัญญาณบอกแนวโน้มการเคลื่อนไหวของราคาในอนาคต แท่งเทียนแต่ละแท่งจะแสดงพฤติกรรมของราคาสินทรัพย์ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง รวมถึงราคาเปิด ระดับราคาสูงสุด ต่ำสุด และราคาปิด การจัดเรียง ขนาด และสีของแท่งเทียนเหล่านี้จะก่อให้เกิดรูปแบบที่มักเชื่อมโยงกับการต่อเนื่องของแนวโน้มเดิม หรือการกลับตัวของแนวโน้มปัจจุบัน ในตลาดคริปโต รูปแบบกราฟแท่งเทียนถือเป็นเครื่องมือพื้นฐานสำหรับสรุปพฤติกรรมราคาระยะสั้นในเชิงภาพ
ในเชิงแนวคิด รูปแบบกราฟแท่งเทียนทำหน้าที่เชื่อมข้อมูลราคาดิบเข้ากับจิตวิทยาตลาดที่ผู้เล่นมองเห็น โครงสร้างของรูปแบบมักถูกอ่านควบคู่กับบรรยากาศของตลาดในขณะนั้น เช่น ฝั่งผู้ซื้อหรือผู้ขายดูมีความก้าวร้าวมากกว่ากันเพียงใด ในสภาพแวดล้อมที่มีสภาพคล่องสูงและเคลื่อนไหวรวดเร็ว รูปแบบเหล่านี้ยังได้รับอิทธิพลจากระดับความผันผวน (volatility) โดยความผันผวนที่สูงอาจทำให้สัญญาณดูแรงขึ้นหรืออ่อนลง แม้จะถูกใช้อย่างแพร่หลาย แต่รูปแบบกราฟแท่งเทียนเป็นการตีความเชิงสัญญาณ และไม่สามารถรับประกันผลลัพธ์ที่แน่นอนได้
บริบทและการใช้งาน
รูปแบบกราฟแท่งเทียนเป็นองค์ประกอบหลักของการวิเคราะห์กราฟทั้งในตลาดการเงินดั้งเดิมและตลาดคริปโต ช่วยให้เห็นภาพรวมว่าราคาเคลื่อนไหวอย่างไรภายในกรอบเวลาที่เลือก ตั้งแต่นาทีไปจนถึงหลายวันหรือยาวกว่านั้น เทรดเดอร์มักจัดกลุ่มรูปแบบเหล่านี้เป็นหมวดกว้าง ๆ เช่น รูปแบบที่เชื่อมโยงกับการเปลี่ยนแนวโน้มไปทางขาขึ้น (bullish) หรือขาลง (bearish) โดยพิจารณาจากการก่อตัวของแท่งเทียนเทียบกับการเคลื่อนไหวของราคาล่าสุด รูปแบบทางสายตาแบบเดียวกันอาจถูกตีความต่างกันได้ ขึ้นอยู่กับแนวโน้มภาพใหญ่และโครงสร้างราคาบริเวณรอบ ๆ
เนื่องจากรูปแบบกราฟแท่งเทียนเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับจิตวิทยาและความเชื่อมั่นของตลาด จึงมักถูกพูดถึงควบคู่กับตัวชี้วัดความผันผวน (volatility) และองค์ประกอบอื่น ๆ บนกราฟ ในช่วงที่ความผันผวนสูง รูปแบบอาจดูรุนแรงขึ้น มีตัวแท่งเทียนและไส้เทียนที่ยาวขึ้น สะท้อนการแกว่งของราคาที่กว้างขึ้น ในสภาวะที่ตลาดสงบ รูปแบบอาจดูบีบตัวลง บ่งบอกถึงการซื้อขายที่สมดุลมากขึ้นระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย ไม่ว่าสภาวะตลาดจะเป็นอย่างไร รูปแบบกราฟแท่งเทียนก็ทำหน้าที่เป็นภาษาภาพมาตรฐานสำหรับอธิบายว่าราคาได้เคลื่อนไหวอย่างไรตลอดช่วงเวลา