Tanım
Toplu ispat, genellikle farklı önermeler veya işlemlerle ilgili birden çok ayrı ispatın tek ve özlü bir ispat nesnesi içinde birleştirildiği kriptografik bir mekanizmadır. Bu tek ispat, her bir orijinal ispatı ayrı ayrı kontrol etmeye kıyasla daha verimli bir şekilde doğrulanabilir ve aynı güvenlik garantilerini korur. Toplu ispatlar genellikle, doğrulayıcının tüm alttaki önermelerin geçerli olduğuna ikna olması için yalnızca tek bir doğrulama prosedürü çalıştırmasını gerektirecek şekilde tasarlanır.
Blockchain bağlamında, toplu ispat teknikleri doğrulama verilerini sıkıştırmak, zincir üzerindeki ayak izini azaltmak ve doğrulamanın hesaplama maliyetini düşürmek için kullanılır. İmzalar, sıfır bilgi ispatları veya toplulaştırmaya elverişli yapılara sahip diğer ispat sistemlerine uygulanabilirler. Temel özellik, toplu ispatın sağlam (sound) kalmasıdır: Alttaki önermelerden herhangi biri yanlış olsaydı, birleşik ispat doğrulamadan geçemezdi.
Bağlam ve Kullanım
Toplu ispat mekanizmaları, çok sayıda kriptografik önermeyi doğrulamak zorunda olan dağıtık sistemlerde ölçeklenebilirlik ve verimlilik açısından özellikle önemlidir. Birçok ispatı tek bir ispatta toplayarak, validator veya node’lar bant genişliği, depolama ve hesaplama gereksinimlerini azaltırken güçlü güvenliği koruyabilir. Bu, yüksek işlem hacimli ortamlar ve karmaşık çok taraflı protokoller için değerlidir.
Farklı ispat sistemleri, farklı şekillerde toplulaştırmayı destekler; örneğin, farklı katılımcılardan gelen birçok imzayı birleştirmek veya ayrı hesaplamalarla ilgili birden çok sıfır bilgi ispatını tek bir yapıda toplamak gibi. Bir toplu ispat şemasının tasarımı, özlülük (succinctness), doğrulama maliyeti ve toplu ispat nesnesini üretmenin karmaşıklığı arasında denge kurmalıdır. Bir mekanizma olarak, blockchain ve ilgili kriptografik sistemlerde daha ölçeklenebilir mutabakat (consensus), veri erişilebilirliği ve mahremiyet korumalı yapılar için temel bir yapı taşı görevi görür.