Ta’rif
Manzilni zaharlash — bu kripto xavfsizligiga oid xatar bo‘lib, unda hujumchilar jabrlanuvchining manziliga juda o‘xshash blockchain manzillarini yaratib, undan foydalanish orqali uni chalg‘itishadi. Hujumchi juda kichik yoki mazmunsiz tranzaksiyalar yuboradi, shunda soxta manzil jabrlanuvchining tranzaksiya tarixida yoki wallet interfeysida ko‘rinadi. Jabrlanuvchi keyinroq shu tarixdan manzilni nusxalab olayotganda, asl manzil o‘rniga tasodifan hujumchining manzilini tanlab qo‘yishi mumkin. Natijada mablag‘lar qaytarib bo‘lmaydigan tarzda to‘g‘ri qabul qiluvchiga emas, balki hujumchining manziliga yuboriladi.
Bu xatar odatdagi blockchain manzillarining uzun va murakkab bo‘lishidan hamda foydalanuvchilarning ko‘pincha faqat manzilning bir qismini ko‘zdan kechirishiga yoki yaqindagi tranzaksiyalardan copy-paste qilishiga tayanganidan foydalanadi. Manzilni zaharlash odatda kriptografiyani buzishni yoki wallet ustidan to‘liq nazoratni qo‘lga kiritishni talab qilmaydi, balki manzillar qanday ko‘rsatilishi va qayta ishlatilishini manipulyatsiya qiladi. U manzillar bilan ishlashdagi inson omiliga zarba beradi, shu bois bu protokol darajasidagi zaiflikdan ko‘ra ko‘proq ijtimoiy muhandislik va interfeysga asoslangan tahdid hisoblanadi.
Kontekst va qo‘llanilishi
“Manzilni zaharlash” atamasi blockchain xavfsizligi kontekstida foydalanuvchining yaqinda ishlatilgan manzillar ro‘yxatini ifloslantirish yoki to‘ldirib tashlashga qaratilgan firib tranzaksiyalar ketma-ketligini ifodalash uchun ishlatiladi. Bu ko‘pincha umumiy manzil xavfsizligi amaliyotlari bilan birga muhokama qilinadi, chunki u aynan wallet dasturi avvalgi manzillar va tranzaksiyalarni qanday ko‘rsatishidan suiiste’mol qiladi. Manzilni zaharlashga oid eslatmalar odatda manzil satrining faqat boshidagi yoki oxiridagi bir necha belgini emas, balki to‘liq manzilni tekshirish muhimligini ta’kidlaydi.
Xavfsizlik bo‘yicha muhokamalarda manzilni zaharlash odatiy on-chain faoliyatdan foydalanib, chalkashlik yaratadigan aldovchi taktika sifatida tasniflanadi. Bu asosiy blockchain xavfsizligi bilan foydalanuvchilarning manzillar bilan qanday o‘zaro aloqada bo‘lishi bilan bog‘liq xatarlar o‘rtasidagi farqni ko‘rsatib beradi. Nomlangan xatar sifatida u xavfsizlik mutaxassislari, wallet ishlab chiquvchilari va foydalanuvchilarga manzilga asoslangan firibgarlikning aynan shu turini ta’riflash va tanib olishga yordam beradi.