Анықтама
Базистік сауда (basis trade) – бұл спот нарықтағы актив бағасы мен сол активке сәйкес келетін фьючерстік немесе perpetual futures келісімшарттары бағасы арасындағы баға айырмашылығына, яғни «базаға» (basis) назар аударатын сауда тұжырымдамасы. База (basis) көбіне funding rate динамикасы, левереджге деген сұраныс және нарық күтулері сияқты факторларға байланысты туындайтын, туынды құралдар бағасының базалық активтің ағымдағы нарықтық бағасынан ауытқуын көрсетеді. Крипто нарықтарында базистік сауда әдетте нарықтық-нейтрал етіп құрылады, яғни актив бағасының бағытына емес, дәл осы баға айырмашылығына фокус жасауға тырысады.
Базаға (basis) туынды құралдардағы позициялау, ашық қызығушылық (open interest) көлемі және фьючерстер немесе perpetual futures арқылы экспозицияны ұстап тұру құны әсер ететіндіктен, ол базалық активтің спот бағасынан тәуелсіз қозғала алады. Базистік сауда тұжырымдамалық тұрғыда осы спредті ұстау үшін спот және туынды нарықтарда бір-бірін өтейтін (offsetting) позициялар ашуды қамтиды. Мәміленің негізгі идеясы – базаның жақындасуы немесе тұрақты сақталуы есебінен табыс табу, сонымен қатар базалық актив бағасының тікелей қозғалысына сезімталдықты барынша азайту.
Контекст және қолданылуы
Крипто туынды нарықтарында базистік сауда спот нарыққа қатысты фьючерстер мен perpetual futures бағаларының құрылымымен тығыз байланысты. Туынды құралдар спот бағасынан премиямен немесе дисконтпен саудаланған кезде, база (basis) осы айырмашылықты сандық түрде көрсетеді және арнайы маманданған трейдерлер үшін нысанаға айналады. Туынды нарықтардағы елеулі open interest мұндай баға алшақтықтарын күшейтіп немесе ұзақ уақыт сақтап, базаға бағытталған стратегиялардың тартымдылығы мен тәуекел профилін айқындай алады.
Perpetual futures келісімшарттарындағы funding rate механизмдері уақыт өте келе базаның (basis) негізгі драйверлерінің бірі болып табылады, себебі олар осы келісімшарттар бойынша лонг немесе шорт позицияларды ұстап тұрудың құнына немесе пайдасына әсер етеді. Тұжырымдама ретінде базистік сауда нақты бір іске асыру тәсілін міндетті түрде талап етпейді, керісінше спот пен туынды құралдар арасындағы баға айырмашылықтарын жүйелі түрде пайдалануға бағытталған нарықтық-нейтрал тәсілдер тобының жалпы сипаттамасы болып табылады. Ол әсіресе туынды құралдар ликвидтілігі, левереджді пайдалану және құрылымдық сұраныс теңгерімсіздігі спот пен фьючерстер бағалары арасында тұрақты немесе құбылмалы ауытқулар туындататын нарықтарда аса өзекті.