คำจำกัดความ
Basis trade คือแนวคิดด้านการเทรดที่โฟกัสไปที่ส่วนต่างราคา หรือ “basis” ระหว่างสินทรัพย์ในตลาดสปอตกับสัญญาฟิวเจอร์สหรือ perpetual futures ของสินทรัพย์ตัวเดียวกัน Basis สะท้อนให้เห็นว่าราคาของอนุพันธ์เบี่ยงเบนจากราคาตลาดปัจจุบันของสินทรัพย์อ้างอิงมากน้อยเพียงใด ซึ่งมักเกิดจากปัจจัยอย่างเช่นไดนามิกของ funding rate ความต้องการใช้ leverage และมุมมองของตลาด ในตลาดคริปโต Basis trade มักถูกออกแบบให้เป็นกลยุทธ์แบบ market-neutral โดยมีเป้าหมายเพื่อแยกและเก็บเกี่ยวผลตอบแทนจากส่วนต่างราคานี้ แทนที่จะรับความเสี่ยงทิศทางราคาของตัวสินทรัพย์โดยตรง
เนื่องจาก basis ได้รับอิทธิพลจากการจัดวางสถานะในตลาดอนุพันธ์ ปริมาณ open interest และต้นทุนของการถือสถานะผ่านสัญญาฟิวเจอร์สหรือ perpetual futures ทำให้ basis สามารถเคลื่อนไหวเป็นอิสระจากราคาสปอตของสินทรัพย์อ้างอิงได้ แนวคิดของ basis trade โดยหลักแล้วคือการเปิดสถานะชดเชยกันระหว่างตลาดสปอตและตลาดอนุพันธ์เพื่อเก็บส่วนต่างนี้ แก่นของกลยุทธ์คือการสร้างรายได้จากการที่ basis เคลื่อนเข้าหากัน (convergence) หรือคงอยู่ในระดับเดิม (persistence) โดยพยายามลดความอ่อนไหวต่อการเคลื่อนไหวของราคาสินทรัพย์อ้างอิงแบบตรง ๆ ให้เหลือน้อยที่สุด
บริบทและการใช้งาน
ในตลาดอนุพันธ์คริปโต Basis trade ผูกโยงอย่างใกล้ชิดกับโครงสร้างการกำหนดราคาของสัญญาฟิวเจอร์สและ perpetual futures เมื่อเทียบกับตลาดสปอต เมื่ออนุพันธ์ซื้อขายที่ราคาพรีเมียมหรือดิสเคานต์เมื่อเทียบกับสปอต Basis จะเป็นตัววัดความแตกต่างนั้น และกลายเป็นเป้าหมายของเทรดเดอร์สายเฉพาะทาง การมีอยู่ของ open interest จำนวนมากในตลาดอนุพันธ์สามารถขยายหรือทำให้ช่องว่างราคานี้คงอยู่ได้นาน ส่งผลต่อความน่าสนใจและโปรไฟล์ความเสี่ยงของกลยุทธ์ที่เน้น basis
กลไก funding rate ในสัญญา perpetual futures เป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญของ basis ในระยะยาว เพราะมีผลต่อ “ต้นทุนหรือผลประโยชน์” ของการถือสถานะ long หรือ short ในสัญญาเหล่านั้น ในเชิงแนวคิด Basis trade ไม่ได้กำหนดวิธีการปฏิบัติที่ตายตัว แต่เป็นการอธิบายกลุ่มของกลยุทธ์แบบ market-neutral ที่มุ่งใช้ประโยชน์อย่างเป็นระบบจากส่วนต่างราคาระหว่างตลาดสปอตกับตลาดอนุพันธ์ กลยุทธ์นี้จะมีความสำคัญมากที่สุดในตลาดที่สภาพคล่องของอนุพันธ์ การใช้ leverage และความไม่สมดุลของอุปสงค์เชิงโครงสร้าง ทำให้เกิดความเบี่ยงเบนของราคาสปอตกับฟิวเจอร์สที่ยืดเยื้อหรือผันผวน