Tanım
Bonding curve, bir token’ın dolaşımdaki arzı arttıkça veya azaldıkça fiyatının nasıl değişeceğini tanımlayan resmi bir fiyatlandırma kuralıdır. Genellikle bir smart contract içine gömülü matematiksel bir fonksiyon olarak ifade edilir ve her alım ya da satım işleminin yalnızca mevcut token arzına göre belirlenen bir fiyattan gerçekleşmesini sağlar. Fiyatlandırma deterministik ve programatik olduğu için, katılımcılar arz eğri boyunca hareket ettikçe token fiyatının nasıl evrileceğini öngörebilir.
DeFi’de bonding curve’ler, geleneksel emir defterlerine ihtiyaç duymadan token ihraç, geri alım (redemption) ve kısmi likidite sağlama süreçlerini otomatikleştirmek için sıkça kullanılır. Eğri; konveks, konkav veya parça parça (piecewise) olacak şekilde tasarlanabilir; bu da fiyatın arz değişimlerine ne kadar agresif tepki vereceğini şekillendirir ve token dağılımı ile sermaye oluşumu dinamiklerini etkiler.
Bağlam ve Kullanım
Bonding curve’ler, Token Launch için hazırlanan tokenomics tasarımlarında sıkça karşımıza çıkar; eğrinin şekline bağlı olarak erken ve geç katılımcılar farklı fiyatlarla karşılaşır. Alttaki fonksiyon, sisteme yeni token mint etmek için ne kadar sermaye girmesi gerektiğini ve token’lar burn edildiğinde sistemden ne kadar değer çekilebileceğini belirler; böylece modelin algılanan adilliğini ve sürdürülebilirliğini doğrudan etkiler.
Bir Liquidity Pool veya diğer otomatik mekanizmalarla entegre edildiğinde bonding curve’ler, token fiyatının marjinal işlemlere veya arz değişimlerine ne kadar hassas olduğunu tanımlayarak Price Impact üzerinde etkili olur. Daha geniş DeFi bağlamında ise, kesintisiz token satışları, protokolün sahip olduğu likidite (protocol-owned liquidity) ve şeffaf, zincir üstü fiyatlandırma kurallarına dayanan alternatif piyasa yapıcılığı (market-making) mimarileri için temel bir kavram olarak hizmet ederler.