Automated market maker (AMM) ialah sejenis pertukaran terdesentralisasi (decentralized exchange) di mana anda berdagang menentang satu pool token, bukan secara terus dengan orang lain. Bukannya memadankan pesanan beli dan jual, smart contract menggunakan formula penentuan harga untuk memberi sebut harga berdasarkan berapa banyak setiap token yang ada dalam pool. Dalam pertukaran tradisional, anda perlukan pembeli dan penjual yang aktif mencukupi untuk setiap pasangan dagangan, dan pengendali berpusat memegang dana anda. Dengan AMM, sesiapa sahaja boleh menyediakan liquidity kepada pool, dagangan berlaku 24/7 di atas rantaian (on-chain), dan anda kekal mengawal wallet anda. Ini menjadikan AMM sebagai tulang belakang dagangan DeFi, terutamanya untuk token baharu atau long‑tail. Dalam panduan ini, anda akan belajar bagaimana AMM menggantikan order book, bagaimana formula terkenal x*y=k berfungsi, dan apa yang sebenarnya berlaku semasa swap. Anda juga akan lihat cara menyediakan liquidity, memperoleh yuran, dan memahami risiko utama seperti impermanent loss, supaya anda boleh tentukan sama ada AMM sesuai dengan strategi anda.
Ringkasan AMM
Ringkasan
- AMM ialah pertukaran berasaskan smart contract di mana anda berdagang menentang liquidity pool dan bukannya dipadankan dengan pesanan pedagang lain.
- Harga ditetapkan oleh formula matematik yang bertindak balas kepada baki dalam pool, bukan oleh order book berpusat atau market maker tradisional.
- Sesiapa sahaja boleh menjadi penyedia liquidity dengan mendeposit token ke dalam pool dan memperoleh bahagian daripada yuran dagangan.
- AMM membolehkan akses tanpa kebenaran (permissionless) kepada banyak token, termasuk aset kecil atau baharu yang mungkin tidak tersenarai di pertukaran berpusat.
- Timbal balasnya ialah risiko baharu: impermanent loss, pepijat smart contract, MEV, dan slippage yang tinggi dalam pool yang cetek.
- Untuk kebanyakan pemula, AMM paling sesuai digunakan dahulu untuk swap mudah, dan hanya kemudian untuk penyediaan liquidity yang dikaji dengan teliti.
Asas AMM: Daripada Order Book ke Liquidity Pool
Dalam pertukaran tradisional, dagangan berlaku melalui order book. Pembeli meletakkan bida, penjual meletakkan tawaran, dan enjin pertukaran memadankan kedua‑duanya. Jika tiada siapa mahu berdagang pasangan anda pada harga anda, pesanan anda hanya akan menunggu.
AMM menghapuskan permainan menunggu ini dengan menggantikan order book dengan liquidity pool. Satu pool memegang dua (atau lebih) token, dan smart contract sentiasa bersedia untuk memberi sebut harga berdasarkan berapa banyak setiap token yang dipegangnya. Anda berdagang terus dengan pool, bukan dengan pihak lawan tertentu.
Mereka yang mendeposit token ke dalam pool ini dipanggil liquidity provider (LP). Sebagai balasan kerana mengunci aset mereka, LP memperoleh bahagian daripada yuran dagangan yang dijana oleh swap dalam pool tersebut. Idea utamanya ialah formula penentuan harga di dalam kontrak akan melaras harga secara automatik apabila dagangan mengubah baki pool, menjadikan pool terus boleh digunakan tanpa market maker manusia.
- Liquidity pool ialah smart contract yang memegang dua atau lebih token dan membenarkan sesiapa sahaja berdagang menentang token tersebut.
- Apabila anda menambah dana ke dalam pool, anda menerima token LP yang mewakili bahagian anda dalam aset dan yuran pool.
- Setiap dagangan membayar yuran dagangan kecil, yang diagihkan secara berkadar kepada semua LP dalam pool.
- AMM menggunakan formula harga (seperti x*y=k) untuk mengemas kini harga apabila baki token berubah.
- Slippage ialah perbezaan antara harga yang dijangka dan harga pelaksanaan, dan ia meningkat dengan dagangan besar atau liquidity yang rendah.
Cara AMM Berfungsi di Sebalik Tabir
Reka bentuk AMM yang paling biasa, digunakan oleh protokol seperti Uniswap v2, dipanggil constant‑product market maker. Ia mengekalkan hasil darab dua baki token dalam pool sama dengan nilai malar, selalunya ditulis sebagai x*y=k.
Jika x ialah jumlah token A dan y ialah jumlah token B, sebarang dagangan yang menambah x mesti mengurangkan y supaya hasil darab kekal sama. Lengkung ini secara semula jadi menggerakkan harga melawan pedagang apabila mereka membeli lebih banyak satu token, yang menghadkan jumlah yang boleh dibeli sebelum harga menjadi sangat tidak memihak. Anda tidak perlu menyelesaikan matematiknya sendiri, tetapi memahami bahawa harga datang daripada formula ini membantu menjelaskan slippage dan tingkah laku pool.
- Baki pool berubah, jadi harga dikemas kini: token A menjadi sedikit lebih murah dan token B sedikit lebih mahal, mencerminkan dagangan anda.
- Yuran dagangan ditambah ke dalam pool, meningkatkan jumlah nilainya dan secara tidak langsung memberi ganjaran kepada semua liquidity provider dari masa ke masa.
Slippage ialah perbezaan antara harga yang anda lihat apabila anda memulakan swap dan harga sebenar yang anda dapat apabila transaksi dilombong. Dalam AMM, slippage berlaku kerana dagangan anda sendiri menggerakkan harga sepanjang lengkung constant‑product.
Jika pool itu cetek (jumlah liquidity kecil), walaupun dagangan sederhana boleh mengubah baki token dengan ketara, menolak harga melawan anda. Dalam pool yang lebih dalam, dagangan yang sama hanya menyebabkan pergerakan harga kecil dan oleh itu kurang slippage. Inilah sebabnya pengagregat dan pengguna mahir memberi perhatian rapat kepada kedalaman pool dan menetapkan toleransi slippage maksimum sebelum mengesahkan dagangan.
Jenis AMM dan Reka Bentuk Pool
Bukan semua AMM menggunakan formula yang sama atau berkhidmat untuk tujuan yang sama. Reka bentuk awal memberi tumpuan kepada pasangan token tidak stabil (volatile) yang ringkas, tetapi model baharu mengoptimumkan untuk stablecoin, kecekapan modal, atau aset kompleks.
Sesetengah AMM melicinkan perubahan harga untuk aset yang sepatutnya kekal hampir sama nilainya, seperti stablecoin. Yang lain membenarkan LP menumpukan dana mereka dalam julat harga tertentu untuk memperoleh lebih banyak yuran dengan modal yang lebih sedikit. Memahami jenis AMM utama membantu anda memilih pool yang sepadan dengan toleransi risiko dan jangkaan anda.
Key facts
Constant-product AMM
Menggunakan formula x*y=k, sesuai untuk pasangan token tidak stabil di mana harga boleh bergerak jauh; contoh: pool gaya Uniswap v2 pada banyak rangkaian.
Stable-swap / Curve-like
Menggabungkan beberapa lengkung untuk mengekalkan harga sangat hampir 1:1 bagi aset berkorelasi seperti stablecoin; contoh: Curve Finance, pool stableswap pada banyak DEX.
Concentrated liquidity
LP memilih julat harga tertentu untuk menyediakan liquidity, meningkatkan <strong>kecekapan modal</strong> tetapi memerlukan pengurusan aktif; contoh: Uniswap v3, PancakeSwap v3.
Hybrid / custom designs
Menggabungkan ciri seperti yuran dinamik, pelbagai lengkung, atau oracle untuk mengendalikan aset khas seperti LSD atau token sintetik; contoh termasuk Balancer, Maverick dan lain‑lain.
- Reka bentuk stable‑swap biasanya menawarkan slippage lebih rendah untuk stablecoin tetapi tidak sesuai untuk token yang sangat tidak stabil.
- Concentrated liquidity boleh meningkatkan kecekapan modal dengan ketara, tetapi LP mungkin perlu mengimbangi semula posisi apabila harga bergerak.
- Formula AMM yang lebih kompleks boleh mengurangkan sesetengah risiko tetapi selalunya menambah kompleksiti strategi dan memerlukan pemantauan lebih rapi daripada LP.
Dari Mana Datangnya AMM?
Sebelum AMM, pertukaran terdesentralisasi awal bergelut kerana mereka cuba menyalin model order book secara terus di atas rantaian. Liquidity yang rendah, masa blok yang perlahan, dan kos gas yang tinggi menyukarkan pemadanan pesanan dengan cekap, terutamanya untuk token kecil. Penyelidik dan pembina mula meneroka automated market making sebagai cara untuk menjamin liquidity on‑chain tanpa memerlukan market maker profesional. Apabila projek seperti Uniswap dilancarkan, mereka menunjukkan bahawa formula constant‑product ringkas boleh menyokong banyak pasangan dengan overhead minimum. Ini membuka ekosistem DeFi moden, di mana sesiapa sahaja boleh menyenaraikan token dengan mencipta pool, dan pengguna boleh berdagang sepanjang masa.
Perkara Utama
- 2016–2017: Penyelidikan awal dan perbincangan tentang automated market maker dan bonding curve dalam komuniti kripto dan kalangan akademik.
- 2017–2018: Eksperimen AMM on‑chain pertama seperti Bancor menunjukkan bahawa liquidity berasaskan formula boleh berfungsi tetapi berdepan cabaran UX dan kos.
- 2018: Uniswap v1 dilancarkan di Ethereum dengan reka bentuk constant‑product ringkas dan penciptaan pool tanpa kebenaran.
- 2020: “DeFi Summer” menyaksikan pertumbuhan mendadak dalam volum AMM, liquidity mining dan yield farming merentasi pelbagai protokol.
- 2021–2023: Generasi baharu seperti Uniswap v3, Curve v2 dan AMM hibrid memperkenalkan concentrated liquidity, yuran dinamik dan pool khusus.
- 2024 dan seterusnya: AMM berkembang ke L2 dan pelbagai rantaian, berintegrasi dengan pengagregat, dan menjadi infrastruktur teras untuk aplikasi DeFi.
Apa Yang Anda Boleh Lakukan Dengan AMM?
AMM bukan sekadar tempat untuk menukar token; ia adalah lapisan infrastruktur yang banyak aplikasi DeFi bergantung padanya secara senyap. Setiap kali anda menggunakan wallet DeFi, pengagregat, atau produk hasil (yield), selalunya ada pool AMM di belakang tabir. Bagi individu, AMM membolehkan swap token pantas dan peluang hasil. Bagi protokol, ia menyediakan liquidity on‑chain, penemuan harga, dan laluan antara aset. Memahami kegunaan ini membantu anda melihat mengapa AMM dianggap sebagai blok binaan teras DeFi.
Kegunaan
- Swap token harian antara stablecoin, governance token dan aset long‑tail terus dari wallet self‑custodial.
- Menyediakan liquidity untuk memperoleh yuran dagangan dan, dalam sesetengah kes, ganjaran token tambahan melalui program yield farming atau liquidity mining.
- Menggunakan harga AMM untuk penemuan harga on‑chain, yang boleh dirujuk oleh protokol dan oracle lain apabila menilai token.
- Pengurusan perbendaharaan (treasury) DAO dan projek, di mana pasukan memulakan atau mengurus liquidity pool untuk token asli mereka bagi meningkatkan akses pasaran.
- Berfungsi sebagai hab laluan untuk DEX aggregator, yang membahagikan dagangan besar merentasi pelbagai AMM untuk mengurangkan slippage.
- Bertindak sebagai titik akhir liquidity dalam bridge rentas rantaian (cross‑chain) dan sistem aset sintetik, membantu pengguna memindahkan nilai antara rangkaian.
Kajian Kes / Cerita
Ravi, seorang jurutera perisian berumur 28 tahun di India, sebelum ini hanya menggunakan pertukaran berpusat untuk membeli dan menjual kripto. Apabila dia menemui satu token DeFi baharu yang tidak tersenarai di pertukaran biasa yang digunakan, dia sering nampak orang menyebut satu AMM DEX di mana token itu aktif didagangkan. Rasa ingin tahu dan sedikit ragu‑ragu, dia memutuskan untuk belajar apa sebenarnya automated market maker.
Selepas membaca tentang liquidity pool dan menyambungkan walletnya, Ravi mencuba swap ujian kecil pada satu AMM utama, menukar sejumlah kecil stablecoin kepada token baharu itu. Transaksi selesai dalam beberapa minit, dan dia suka kerana dia tidak perlu mendeposit dana ke akaun berpusat. Bersemangat, dia mula meneroka idea menyediakan liquidity untuk memperoleh yuran dagangan.
Ravi akhirnya menambah jumlah sederhana kedua‑dua token baharu dan stablecoin ke dalam pool tidak stabil, dan menerima token LP sebagai balasan. Seminggu kemudian, harga token itu berayun dengan kuat, dan dia perasan bahawa nilai posisi poolnya lebih rendah daripada jika dia hanya memegang kedua‑dua aset tersebut, walaupun selepas mengambil kira yuran. Inilah pengalaman sebenar pertamanya dengan impermanent loss. Dia mengeluarkan sebahagian besar liquidity, mengekalkan posisi eksperimen yang lebih kecil, dan merumuskan bahawa AMM ialah alat yang berkuasa, tetapi menyediakan liquidity memerlukan pengurusan risiko aktif, bukan pendekatan set‑and‑forget.
Cara Berinteraksi Dengan AMM: Swap dan Liquidity
Kebanyakan pengguna berinteraksi dengan AMM melalui dua cara utama: melakukan swap token ringkas dan, bagi pengguna lebih mahir, menjadi liquidity provider. Swap biasanya mudah dan hampir sama di antara antara muka DEX yang berbeza.
Namun, menyediakan liquidity menambah lapisan risiko dan keputusan tambahan, seperti memilih pasangan, memahami tahap yuran, dan memantau harga. Langkah di bawah adalah secara konseptual dan akan kelihatan sedikit berbeza pada setiap protokol, tetapi aliran kerja teras adalah serupa di kebanyakan AMM.
- Sambungkan wallet self‑custodial anda (seperti MetaMask atau wallet mudah alih) ke laman web atau aplikasi AMM dan pilih rangkaian yang betul.
- Pilih token yang anda mahu bayar dan token yang anda mahu terima, kemudian masukkan jumlah yang anda mahu swap.
- Semak harga yang dipetik, anggaran output, yuran, dan toleransi slippage; laraskan slippage hanya jika anda faham komprominya.
- Sahkan swap dalam antara muka dan kemudian dalam wallet anda, pastikan anda selesa dengan yuran gas yang dipaparkan.
- Selepas transaksi disahkan on‑chain, sahkan token yang diterima dalam wallet anda dan, jika perlu, tambah alamat kontrak token untuk memaparkan baki.
- Pilih satu AMM dan pool tertentu, semak pasangan token, tahap yuran, jumlah liquidity, dan volum sejarahnya.
- Sediakan kedua‑dua token dalam nisbah anggaran yang diperlukan oleh pool (untuk pool 50/50, nilai sama bagi setiap aset pada harga semasa).
- Gunakan fungsi “Add liquidity” atau seumpamanya untuk mendeposit token anda; kontrak akan mint token LP yang mewakili bahagian anda dalam pool.
- Pantau posisi anda dari masa ke masa, jejak pendapatan yuran, perubahan harga, dan potensi impermanent loss menggunakan antara muka AMM atau alat analitik.
- Apabila anda mahu keluar, gunakan fungsi “Remove liquidity” untuk burn token LP anda dan mengeluarkan bahagian anda daripada token asas kembali ke wallet.
Pro Tip:Sentiasa uji AMM, rangkaian, atau pool baharu dengan jumlah kecil terlebih dahulu, dan ambil kira yuran gas supaya ia tidak memakan sebahagian besar keuntungan yang anda jangka.
Yuran, Ganjaran dan Impermanent Loss
Apabila anda menyediakan liquidity kepada AMM, anda sebenarnya meminjamkan token anda kepada pool supaya orang lain boleh berdagang menentangnya. Sebagai balasan, anda memperoleh bahagian daripada yuran dagangan setiap kali seseorang melakukan swap melalui pool tersebut.
Sesetengah protokol atau projek menambah insentif tambahan, seperti token ganjaran, untuk menarik lebih banyak liquidity. Namun, posisi anda terdedah kepada perubahan harga antara aset dalam pool. Jika harga bergerak banyak, pengimbangan semula pool boleh menyebabkan anda memegang lebih sedikit aset yang menang berbanding jika anda hanya memegang kedua‑dua token, mewujudkan apa yang dikenali sebagai impermanent loss berbanding strategi beli‑dan‑pegang biasa.
- Setiap swap membayar yuran tetap atau berperingkat (contohnya 0.05%–0.3%), yang secara automatik ditambah ke dalam pool dan dikongsi di kalangan LP berdasarkan bahagian mereka.
- Pool ber‑volum tinggi boleh menjana pendapatan yuran yang bermakna walaupun dengan kadar yuran rendah, manakala pool ber‑volum rendah mungkin tidak cukup untuk menampung risiko dan kos gas.
- Sesetengah protokol atau projek menawarkan ganjaran liquidity mining, membayar token tambahan kepada LP untuk staking atau mengunci token LP mereka.
- Pulangan bersih anda bergantung pada yuran yang diperoleh, ganjaran tambahan, kos gas, dan saiz impermanent loss berbanding hanya memegang aset asas.
Impermanent loss berlaku kerana AMM sentiasa mengimbangkan semula token anda apabila harga bergerak. Jika harga satu token naik berbanding yang lain, pool akan menjual sebahagian token yang naik dan membeli lebih banyak token yang lemah, jadi anda berakhir dengan memegang lebih banyak aset yang kurang berprestasi dan kurang aset yang menang.
“Kerugian” ini dipanggil impermanent kerana, secara teori, jika harga kembali ke nisbah asal, kesannya hilang dan anda tinggal dengan yuran yang diperoleh sahaja. Dalam praktik, pergerakan harga yang besar dan sehala boleh menjadikan impermanent loss sangat ketara, terutamanya dalam pasangan tidak stabil. Pool stablecoin atau aset yang sangat berkorelasi biasanya mempunyai impermanent loss yang jauh lebih rendah, kerana harga mereka dijangka kekal hampir sama, menjadikannya titik permulaan biasa untuk LP yang berhati‑hati.
Risiko dan Pertimbangan Keselamatan AMM
Faktor Risiko Utama
AMM mengurangkan sesetengah risiko berbanding pertukaran berpusat kerana anda mengekalkan self‑custody aset anda dan berinteraksi terus dengan smart contract. Tiada pengendali berpusat yang boleh membekukan pengeluaran atau menyalah urus dana pengguna. Namun, AMM memperkenalkan set risiko yang berbeza. Smart contract boleh mempunyai pepijat, pool boleh dimanipulasi, dan menyediakan liquidity mendedahkan anda kepada impermanent loss dan turun naik pasaran. Memahami risiko ini dan cara mengurangkannya adalah penting sebelum anda meletakkan modal yang besar.
Primary Risk Factors
Impermanent loss
Kerugian berbanding memegang aset apabila pengimbangan semula pool menyebabkan anda memegang lebih banyak token yang kurang berprestasi dan kurang token yang lebih berprestasi, terutamanya dalam pasangan tidak stabil.
Smart contract bugs
Kerentanan dalam kontrak AMM atau token boleh dieksploitasi, berpotensi mengosongkan pool; audit membantu tetapi tidak menjamin keselamatan.
Oracle or price manipulation
Pasaran yang nipis atau mudah dimanipulasi boleh membenarkan penyerang menggerakkan harga buat sementara, menjejaskan AMM yang bergantung pada isyarat harga luaran atau dalaman.
Low-liquidity slippage
Pool kecil atau baharu mungkin mempunyai liquidity yang sangat sedikit, menyebabkan <strong>slippage</strong> besar dan pelaksanaan yang lemah walaupun untuk dagangan sederhana.
Rug pulls and malicious tokens
Pencipta pool atau penerbit token boleh mengeluarkan liquidity atau menggunakan kod pintu belakang, meninggalkan pembeli dengan token yang tidak bernilai atau tidak cair.
MEV and frontrunning
Pihak canggih boleh menyusun semula atau menyandwic transaksi di sekeliling dagangan anda, menangkap nilai dengan mengorbankan anda melalui kos lebih tinggi atau harga yang lebih buruk.
Amalan Terbaik Keselamatan
AMM vs Pertukaran Berasaskan Order Book
Kelebihan dan Kekurangan AMM
Kelebihan
Liquidity on‑chain 24/7 tanpa bergantung pada pengendali berpusat atau market maker tradisional.
Akses tanpa kebenaran untuk sesiapa sahaja yang mempunyai wallet serasi, tanpa mengira lokasi atau status akaun.
Sokongan untuk token long‑tail dan token baharu yang mungkin tidak akan tersenarai di pertukaran berpusat.
Kebolehsusunan dengan protokol DeFi lain, membolehkan strategi lanjutan seperti lending, yield farming dan routing.
Peluang untuk pengguna memperoleh yuran dagangan dan ganjaran dengan menjadi liquidity provider.
Peraturan yang telus dikodkan dalam smart contract, jadi logik harga dan yuran adalah boleh dilihat dan diaudit.
Kekurangan
Pendedahan kepada impermanent loss dan turun naik pasaran apabila menyediakan liquidity, terutamanya dalam pasangan tidak stabil.
Risiko smart contract dan protokol, termasuk pepijat, eksploitasi dan kegagalan tadbir urus.
Slippage tinggi dan pelaksanaan lemah dalam pool yang cetek atau ber‑liquidity rendah, khususnya untuk dagangan besar.
Yuran gas pada sesetengah rangkaian boleh menjadikan dagangan kecil atau pelarasan kerap tidak ekonomik.
Risiko berinteraksi dengan token berniat jahat, rug pull, atau antara muka pool tidak rasmi jika anda tidak mengesahkan kontrak.
Kompleksiti reka bentuk AMM baharu, yang boleh memerlukan pengurusan aktif dan pemahaman lebih mendalam daripada LP.
Soalan Lazim AMM
Masa Depan AMM dalam DeFi
AMM berkembang dengan pantas apabila pembina mencari kecekapan modal yang lebih baik, yuran lebih rendah, dan pengalaman pengguna yang lebih lancar. Concentrated liquidity dan model yuran dinamik ialah langkah awal ke arah ini, membolehkan LP memperoleh lebih banyak dengan modal yang lebih sedikit sambil menyesuaikan diri dengan keadaan pasaran.
Di bahagian infrastruktur, AMM tersebar merentasi rangkaian layer‑2 dan rantaian alternatif, di mana gas yang lebih murah menjadikan dagangan kecil dan strategi LP aktif lebih praktikal. AMM rentas rantaian (cross‑chain) dan sistem routing berasaskan niat (intent‑based) bertujuan membenarkan pengguna menyatakan hasil yang mereka mahu, sementara protokol belakang tabir mencari laluan terbaik merentasi banyak pool dan rantaian.
Pengawal selia masih mencari cara untuk melayan pertukaran terdesentralisasi dan liquidity provider. Peraturan yang lebih jelas boleh menggalakkan lebih banyak penyertaan institusi, manakala pendekatan yang terlalu ketat mungkin menolak inovasi ke bidang kuasa yang lebih mesra. Apa pun, AMM berkemungkinan kekal sebagai blok binaan teras DeFi untuk masa hadapan yang boleh dijangka.
- Pertumbuhan concentrated liquidity dan strategi LP aktif yang mencari pulangan lebih tinggi dengan modal lebih sedikit.
- Pengembangan AMM ke L2 dan rantaian baharu, menjadikan dagangan kecil dan eksperimen lebih murah.
- Kemunculan AMM rentas rantaian (cross‑chain) dan router berasaskan niat yang menyembunyikan kompleksiti daripada pengguna akhir.
- Interaksi lebih rapat antara AMM dan pengawal selia, yang mungkin membentuk cara institusi besar menyertai DeFi.
Patutkah Anda Menggunakan AMM?
Mungkin Sesuai Untuk
Mungkin Tidak Sesuai Untuk
- Mereka yang sangat tidak gemar risiko atau tidak boleh menanggung turun naik portfolio
- Pengguna yang tidak mahu mengurus wallet, private key atau yuran gas
- Sesiapa yang mengharapkan pulangan terjamin daripada penyediaan liquidity
- Pedagang yang hanya perlukan dagangan besar dengan slippage rendah dalam aset utama dan lebih suka alat CEX
AMM telah menjadi enjin DeFi, membolehkan sesiapa sahaja yang mempunyai wallet menukar token dan mengakses liquidity tanpa bergantung pada perantara berpusat. Bagi ramai pengguna, hanya menggunakan AMM untuk swap sekali‑sekala di platform bereputasi sudah pun satu peningkatan besar dari segi fleksibiliti dan kawalan. Menjadi liquidity provider ialah langkah berbeza yang memerlukan pemahaman lebih mendalam tentang yuran, impermanent loss dan risiko protokol. Jika anda memutuskan untuk menjadi LP, mulakan dengan kecil, utamakan pasangan yang lebih ringkas atau lebih stabil, dan jejak prestasi anda berbanding hanya memegang token. Jika digunakan dengan berhati‑hati, AMM boleh menjadi alat berharga dalam set peralatan kripto anda, tetapi ia lebih banyak memberi ganjaran kepada pendidikan dan kewaspadaan berbanding pengambilan risiko secara membuta tuli.